|
Elma
Dünyada en çok üretimi yapılan ve en eski meyvelerden birinin elma olduğu biliniyor. Elma çeşitleri umumiyetle kendine kısırdır. Bu sebeple tozlaşma çapraz olur. Bir bahçeye en az iki çeşit elma dikilir ki karşılıklı döllenme mümkün olabilsin.
Elma tohumla yetiştirilebilse bile iyi sonuç vermez. Bu sebeple en güzel elmalar aşı yöntemiyle elde edilir. Ülkemizde en iyi sonuç alınan aşı zamanı 15 Temmuz ile Ağustos sonu arasındaki süredir. Vatanı ön Asya'dır. Özellikle soğuk mutedil iklim meyvesidir. Bu sebeple İsveç de dahil, kuzey yarımkürenin tamamında yetişir.
En büyük elma üreticisi ülkeler arasında ABD, Çin, Fransa ve İtalya gösterilebilir.
TÜRKİYE'DE HER YERDE YETİŞİYOR
Türkiye'de hemen hemen bütün bölgelerimizde elma yetişebilir. Doğu ve Güneydoğu Anadolu dışında üretim yaygındır. Amasya, Niğde, Antalya, Konya, İsparta, Kastamonu, Tokat, Bursa, Kayseri, Burdur, Yalova ve Sakarya en çok elma yetiştirilen illerimizdir. 1990 yılında yapılan hesaplamalara göre ülkemizdeki elma ağacı sayısı 31,5 milyon, üretim ise 1 milyon 900 bin ton civarındadır.
Oldukça verimlidir. Dönümünden ortalama 500 kilo elma alınabilir. Bakımının iyi yapıldığı bahçelerde bu rakam 1 tona kadar çıkmaktadır. Aslında bu rakam da çok değildir. Çünkü Avrupa ülkelerinde 1 dönüm bahçeden elde edilen ürün 3 tonu bulmaktadır.
Buna rağmen dünyanın en fazla elma tüketen ülkelerinden biriyiz. Kişi başına yıllık tüketim 20 kilo civarındadır.
Vitamin açısından ne kadar zengin bir meyve olduğu, pek çok hastalığa iyi geldiği de hekimlerimizin elma tavsiyelerinden anlaşılıyor. Elmada A ve C vitamini, az miktarda da B vitamini bulunur.
Elma yiyenlerde akli bozukluklar ve solunum yolu rahatsızlıkları çok azdır. Diş çürümeleri yüzde 30 daha azdır.
Bir elmanın içinde,
Yüzde 83,85 su
Yüzde 0,4 protein
Yüzde 8,35 invert şekeri
Yüzde 1,6 sakkaroz
Yüzde 0,07 tanen
Yüzde 1,32 ham lif
Yüzde 0,41 kül
Çok az miktarda bakır, manyan, fk magnezyum, kalsiyum, potasyum. 100 gram elmada 59 kalori mevcuttur.
ÜLKEMİZDE BİLİNEN ELMA ÇEŞİTLERİ
Amasya elması: Sonbaharda olgunlar orta irilikte (110 gram) yeşil üzerine açık kırmızı kabuklu. Beyaz etli, kokulu, sert ve saklamaya elverişlidir.
Demir elması: Sonbaharda olgunlaşır, Orta irilikte (125 gram) yeşil üzerine koyu kırmızı çizgili, seyrek benekli ve gevrek etile Kokusuz, mayhoş ve saklanabilir özellikte.
Golden elma: Orta irilikte (135 gran donuk sarı-yeşil) kabuklu, çok paslı ve seyrek beneklidir. Az mayhoş, sıkı etli ve hoş kokuludur.
Hüryemez elma: Oldukça iri, (300 gr) basık ve yuvarlaktır. Sap çukuru paslı, se yeşil- kabuklu, seyrek kahverengi benekli gevrek ve sulu etlidir. Çok mayhoş sevenlerin tercihidir.
Starking elma: İrice (200 gram) konik yuvarlak ve dilimlidir. Sarı üzerine sıvama kırmızı, parlak kabukludur. Yumuşak, sarımtırak tatlı ve sulu etli, kokuludur.
Ve diğerleri: Boskoop, Kalvil, Grant Smith, Renet elması, Gravestein, Tonathe Rombuti... |
|